Nụ cười robot ở xứ Phù Tang

Thứ sáu kể chuyện đời ở Nhật …

Ngày xửa ngày xưa, lúc Mira mới đến Nhật lần đầu , ai hỏi mình ấn tượng gì nhất với xứ sở phù tang thì trả lời ngay, đó chính là nụ cười thân thiện không tắt trên môi của nhân viên nhà hàng, nhà ga, siêu thị … Dịch vụ ở Nhật Bản thật chuyên nghiệp , mọi người làm việc nghiêm túc, nhiệt tình và đặc biệt lúc nào nụ cười cũng không tắt trên môi …Đến mức mình có cảm giác như trên môi của họ có gắn nam châm hay gì đó mà lúc nào cũng cười thật tươi , cho dù mệt mỏi nhưng nét mặt vẫn không bao giờ thay đổi. Khâm phục lắm luôn …

Ở Nhật vài năm thì Mira bắt đầu cảm thấy hơi ngờ ngợ . Ai cũng cười toe toét giống nhau , khách hàng nào đi ngang thì cũng cúi rạp đầu , 10 khách cũng vậy, 100 khách cũng vậy , giống như một chương trình được lập sẵn … Mà ngày nào tháng nào thì họ cũng làm những điều như nhau, chứ không có một phút ngẫu hứng nào.

Ví dụ họ sẽ cười nhưng sẽ không bao giờ nói giỡn hay trò chuyện với khách ; thái độ của họ tưởng chừng rất lịch sự, rất thân thiện nhưng thật ra lại vô cùng xa cách …

Vậy liệu nụ cười ấy có thật sự xuất phát từ những cảm xúc thật hay chỉ là những hành động , cử chỉ theo thói quen, theo mệnh lệnh hay đơn giản là theo lập trình có sẵn của xã hội Nhật bản mà thôi ….

Mình có hỏi chuyện này với một bà bạn người Úc đã sống ở Nhật hơn 20 năm và tất nhiên rất hiểu cái mảnh đất này . Bà nói xét về phương diện công việc thì thái độ thân thiện, lúc nào cũng cười như một cái máy như của người Nhật là chuyên nghiệp .

Tuy nhiên nếu xét về phương diện tình cảm thì đôi khi ta không thể nhìn thấy được cảm xúc thật của họ. Cho dù họ đang mệt, đang bực, đang giận thì họ cũng không thể hiện ra mà họ chỉ cười và cười . Hay cho dù họ không thật sự vui khi gặp chúng ta nhưng họ vẫn cười tươi vì đó là việc phải làm. Vậy thì đôi khi khiến một số người ( đặc biệt là người nước ngoài) sẽ cảm thấy bị tổn thương khi đã lỡ hiểu lầm những tình cảm ấy là thật …

Và cũng có một khoảng thời gian Mira đã bị shock nhẹ, bị tổn thương nhẹ khi nhận ra sự thật phũ phàng là một số tấm chân tình ban đầu không như mình nghĩ hihi .Nhưng rồi sau đó mình quen dần và xem những điều này là bình thường trong quy tắc ứng xử của người dân xứ anh đào,mà không cần quan tâm đến việc nụ cười ấy là thật hay giả nữa … Mà ngược lại ở đâu mà nhân viên không cười tươi khi giao tiếp với khách hàng hay thái độ không nghiêm túc thì mình sẽ cảm thấy dịch vụ ở nơi này thật tệ, cười như một con robot là điều hiển nhiên bắt buộc phải có ở cái xứ này mà …

Đợt trước mình về Việt Nam , ở khách sạn Continental ,lúc ăn buffet sáng thì anh quản lý nhà hàng có chạy lại hỏi han xem ăn ngon không và hỏi thêm một số chuyện linh tinh khác . Chồng mình nói đây là chuyện không tưởng ở Nhật vì nhân viên sẽ không bao giờ dám bắt chuyện thoải mái , tự nhiên với khách như vậy vì làm thế là làm phiền khách khi đang dùng bữa sáng.

Sau đó khi mình đi vòng vòng ăn hàng ở Sài Gòn thì gặp mấy anh chị phục vụ với thái độ vô cùng đa dạng nha, vui thì cười, buồn thì không, thích thì còn hỏi thăm, nói giỡn vài câu linh tinh nữa… Ừ thì xét ở phương diện công việc thì thái độ của họ là không chuyên nghiệp như ở Nhật, nhưng ngược lại không hiểu sao mình lại cảm thấy cảm giác ấm áp trong lòng . Mình nhìn thấy cảm xúc thật sự của họ, khi họ buồn thì họ làm mình cũng bực theo hihi nhưng khi họ vui thì cảm giác vui vẻ cũng được lan tỏa . 

Bỗng nhiên làm mình chợt nhận ra một điều , đó là Cảm xúc không phải đông cứng như một khối băng, mà phải co giãn , có độ đàn hồi, có cung bậc, phải có nốt trầm, nốt bổng , phải có lúc vui, lúc buồn. 

Ở xứ anh đào, đâu đâu cũng thấy những nụ cười không tắt trên môi , nhưng theo mình thì đó là những nụ cười không cảm xúc. Người trao nụ cười như trao một dịch vụ, và người nhận nụ cười như nhận một sản phẩm, mà không có đính kèm thêm một niềm vui lan tỏa nào …Vì thế ở đây không ấm , ở xứ này lạnh như băng …

( lưu ý : bài được viết dựa trên ý kiến chủ quan của Mira, có thể bạn sẽ cảm nhận khác mình nhé nên cứ thoải mái mà chia sẻ quan điểm . Chúc mọi người cuối tuần vui vẻ …)

————————–

Mời bạn tham khảo một số bài viết khác tại  : Xã hội và con người Nhật Bản