Kỉ luật không nước mắt

Kỉ luật không nước mắt – Phương pháp dạy của nhà trẻ ở Nhật !

Cách đây vài tuần, Mira có đọc tin một trường mẫu giáo quốc tế ở Việt Nam có trường hợp cô giáo nhốt trẻ vào tủ trong vài phút để răn đe. Cách kỉ luật này bị nhiều phụ huynh lên án vì nghĩ có thể gây ảnh hưởng xấu đến tâm lý của bé, nhưng nhiều người vẫn còn boăn khoăn nếu không cứng rắn vậy thì sẽ không uốn nắn được trẻ.

Chuyện này làm Mira nhớ đến những lời tư vấn của cô giáo dạy trẻ của bé Gấu ở Nhật. Cô giáo đã nói với vợ chồng mình là Đừng biến nhà vệ sinh thành cơn ác mộng của bé ! Ý của Cô là đừng dùng những biện pháp đòn roi, trách mắng làm bé hoảng loạn, mà hãy dùng những biện pháp mềm dẻo, khéo léo, hay còn được gọi là Kỉ luật không nước mắt.

1. Đừng biến nhà vệ sinh thành cơn ác mộng !

Chuyện là vợ chồng mình đã gặp mặt cô giáo dạy trẻ của bé Gấu để tư vấn về cách tập cho bé đi nhà vệ sinh đúng cách. Lúc đó là vào thời điểm bé gần khoảng hơn 2 tuổi rưỡi, bé Gấu nhà Mira tự tập đi vệ sinh cũng hơi chậm so với các bé đồng lứa. Tuy nhiên ở bên Nhật hiện nay mọi người cũng không quá vội vàng trong việc ép bé phải tháo tả sớm, mà còn tuỳ vào tâm lý và khả năng phát triển khác nhau của mỗi bé nữa. Gia đình Mira thì hay đi du lịch nên cũng không vội vàng chi, mắc công lại xảy ra những trường hợp khó đỡ ở ngoài đường !

Nguồn Ảnh: Mirachan.kitchen

Vợ chồng mình muốn tập bé ngồi thẳng vào bồn cầu trong nhà vệ sinh luôn như hình trên, chứ không ngồi bô. Tuy nhiên lúc đó bé Gấu vẫn có cảm giác rất sợ nhà vệ sinh và khóc thét khi bị bắt vào ngồi chơi cho quen. Chồng Mira mới nói với các cô giáo rằng nếu anh dùng kỉ luật thép bắt bé vào thì chắc lúc đầu bé khóc nhưng sau đó sẽ nghe theo. Tuy nhiên cô giáo không đồng ý vì cho rằng nếu làm vậy thì Nhà vệ sinh sẽ bị biến thành cơn ác mộng của bé.  Mỗi lần bước vào bé sẽ nhớ đây là nơi bị ba mắng, nên có thể gây tác dụng ngược lại khiến bé ghét nhà vệ sinh hay bị những vấn đề về tâm lý khi lớn lên sau này.

Vì thế cô giáo đề xuất giải pháp tập cho bé làm quen với nhà vệ sinh bằng cách sử dụng những kĩ xảo và phương pháp mềm dẻo hơn hay còn gọi là những Phương pháp Kỉ luật không nước mắt, ví dụ như:

  •  Trang trí nhà vệ sinh theo sở thích của bé, ví dụ dán hình stickers khủng long, chó mèo lên tường
  • Sử dụng ghế ngồi trong nhà vệ sinh có hình mà bé yêu thích
  • Mang theo đồ chơi hay đọc sách cho bé nghe
  • Cuối cùng quan trọng hết là phải Từ từ và Kiên nhẫn, không được la hét,  hù doạ, bắt bé vào khiến bé sợ hãi.

Qua câu chuyện kể trên thì các bạn cũng có thể thấy được phương pháp dạy trong các nhà trẻ Nhật Bản sẽ không bao giờ có chuyện Nhốt trẻ vào tủ để biến cái tủ hay cả cái nhà trẻ trở thành ác mộng tuổi thơ của bé cả ! Ngược lại các cô sẽ sử dụng những phương pháp dạy trẻ bài bản và những hình thức kỉ luật mềm dẻo, khiến bé không cần phải rơi nước mắt !

Những phương pháp kỉ luật mà nhà trẻ ở Nhật áp dụng như thế nào, mời các bạn đọc tiếp !

2. Bí quyết Kỉ luật trẻ theo từng giai đoạn !

Nhà trẻ ở Nhật

Nhà trẻ của bé Gấu !

Bé Gấu nhà Mira đi nhà trẻ ở Nhật từ lúc 6 tháng tuổi, thời gian đầu bé đi nhà trẻ đặc biệt dành riêng cho nhân viên trong công ty của chồng mình, rồi từ 2 tuổi thì chính thức đi nhà trẻ Hoikuen. Do vậy từ khoảng sơ sinh đến bây giờ gần 4 tuổi thì bé Gấu được các cô dạy trẻ ở Nhật dạy dỗ kĩ càng.

Sau một thời gian quan sát, Mira thấy cách dạy của nhà trẻ ở Nhật Bản là Dạy bé kỉ luật nhưng đúng thời điểm và theo từng giai đoạn. Nuôi dạy bé là hành trình đầy thách thức , đòi hỏi sự hiểu biết và kiên nhẫn, chứ không chỉ đơn giản dựa trên bản năng hay những cảm xúc bất chợt ! Mỗi giai đoạn phát triển đòi hỏi những hình thức dạy dỗ, kỷ luật khác nhau, như khi sơ sinh thì tập cho bé ăn, đi vệ sinh hay lên giường đi ngủ. Lớn lên tí thì sẽ vào nề nếp, hình thành những thói quen tốt !

Từ sơ sinh đến 1 tuổi

Đây là thời điểm mà mọi nguời đều nghĩ các bé chỉ chủ yếu ăn, chơi và ngủ. Nhưng thật ra lúc này bé đã sẵn sàng để học hỏi rồi đó. Trẻ nhỏ thường thích ứng tốt với hoạt động quen thuộc, diễn ra theo lịch trình. Vì vậy lúc này bạn có thể Tập cho con thói quen sinh hoạt đúng giờ giấc. Ở trường mẫu giáo của bé Gấu thì các giai đoạn này cô dạy trẻ tập cho bé sinh hoạt theo đúng giờ giấc như giờ ngủ trưa, giờ đi dạo, giờ chơi, giờ ăn xế.

Từ 1-2 tuổi

Đây là lúc trẻ bắt đầu thể hiện ý muốn của mình, nhiều bé bắt đầu bước vào giai đoạn khủng hoảng tuổi lên 2. Do vậy, trong giai đoạn này, ngoài việc duy trì những việc quen thuộc làm theo lịch trình thì các cô còn có những hướng dẫn để giúp bé tránh được tai nạn và hạn chế những lời nói hay hành động thô bạo.

Vì trẻ chưa đủ lớn để hiểu những lời chỉ dẫn đơn giản, nên đây là thời điểm đòi hỏi rất nhiều sự kiên nhẫn của người dạy trẻ. Kèm theo lời nói còn phải có cả những hành động minh họa. Ví dụ, nếu bé chạm vào đồ vật dễ vỡ , hãy nói “Không” với thái độ cương quyết, sau đó đưa cho bé một món đồ chơi phù hợp với bé để bé chơi !

Từ 2 – 3 tuổi

Ở giai đoạn này thì các bé bắt đầu đủ lớn để hiểu được nhiều thứ rồi, nên mỗi ngày đến trường bé sẽ được các cô tập Hình thành những thói quen tốt !  Ngoài những việc theo lịch trình như ăn, chơi, ngủ, bé Gấu còn được tập cách để đồ đạc, giày dép vào đúng chỗ, cách tự mang giày, dép, cách tự thay quần áo, tự dọn dẹp đồ chơi… Đặc biệt, mỗi buổi sáng trước khi  vào lớp, mỗi bé còn được tập đứng dậy thuyết trình chào buổi sáng tất cả mọi người và tự giới thiệu tên của mình nữa !

Tuy nhiên ở giai đoạn này các Cô giáo chỉ cố gắng tập thói quen cho bé thôi, chứ không bắt buộc bé phải hoàn thành. Vì lúc này còn tuỳ vào khả năng phát triển khác nhau của từng bé, có bé sẽ lớn sớm nên có thể làm tốt mọi việc như tự mang giày, tự đi nhà vệ sinh, nhưng cũng có bé chưa theo kịp !

Từ 3 – 4 tuổi

Bước qua tuổi này rồi thì không còn là tuổi ăn, tuổi chơi nữa mà là lúc các bé phải nghiêm chỉnh chấp hành nhiều quy định của nhà trường, như mặc đồng phục đi học, vào đến lớp thì phải thay giày Uwabaki để mang trong lớp, trong túi lúc nào cũng phải có khăn tay, phải tự thay quần áo, xếp quần áo, tự đi nhà vệ sinh….

Điều quan trọng là ở tuổi này thì các bé phải hoàn thành hết những nhiệm vụ được giao, chứ không phải chỉ tập rồi để đó cho có ! Ban đầu bé Gấu nhà mình chưa quen, vẫn nghĩ mình mãi là Baby, chỉ ăn chơi và được cưng chiều thôi. Vì vậy bé không chịu mặc đồng phục, không chịu đến trường, bé nói không thích Cô giáo mới, muốn quay trở lại lớp cũ,,,. Nói chung là phản ứng dữ dội lắm !

Vợ chồng Mira cũng lo lắng, không biết bé có ổn không vì thấy bé không còn hào hứng muốn đi học như trước. Nhưng may mắn khoảng 2 tháng sau thì mọi chuyện hoàn toàn thay đổi, bé quen với mọi quy định của trường lớp và có thể tự mình thực hiện mọi nhiệm vụ khi đến lớp.

3. Bí quyết phương pháp Kỉ luật không nước mắt !

Để đưa trẻ vào nề nếp thì các cô giáo ở Nhật không hề kỉ luật bằng cách la hét hay đánh đập gì, mà tất cả được thực hiện nhờ vào sự Kiên Trì, Khéo Léo, sử dụng những hình thức kỷ luật lành mạnh và công bằng giúp trẻ trưởng thành cả về cảm xúc và nhận thức.

Bí quyết phương pháp Kỉ luật không nước mắt của nhà trẻ Nhật Bản, theo Mira quan sát và rút ra kết luận như sau:

Hình thành và duy trì những thói quen tốt

Từ lúc sơ sinh thì nhà trẻ ở Nhật luôn chú trọng cho bé sinh hoạt theo giờ giấc và hình thành những thói quen tự lập như tự ăn cơm, tự thay đồ, dọn dẹp đồ chơi ! Mọi việc trong nhà trẻ đều phải theo lịch trình và quy trình quy định như trong “quân đội” tí hon, chứ không đơn giản là chỉ đến lớp để chơi nghịch đồ chơi thôi !

Tạo môi trường để bé noi gương và làm theo

Ở trường lớp thì có nhiều điều kiện hơn ở nhà là do có nhiều bạn bè nên các bé sẽ noi theo gương nhau để làm theo lời Cô giáo. Còn ở nhà thì Ba mẹ chính là tấm gương đó !  Bé có thể dễ dàng làm theo chỉ dẫn và học theo cách cư xử của cha mẹ.

Ví dụ, nếu bạn muốn bé dọn dẹp đồ chơi ở nhà thì đầu tiên mẹ sẽ dọn cho bé xem làm gương. Tiếp theo hai mẹ con sẽ cùng nhau dọn đồ chơi chung xem ai làm nhanh hơn. Rồi tập dần dần thì bé sẽ quen và có thể tự làm được những việc này !

Kiên trì với các hình thức kỉ luật

Khi đã tập cho bé vào nề nếp rồi thì bạn cũng phải kiên trì với những thói quen này. Ví dụ đến đúng giờ ngủ thì cả nhà phải đi ngủ, chứ không phải là hôm nay thức khuya tí, mai ngủ sớm. Hay nếu đã tập cho bé dọn dẹp đồ chơi thì ngày nào cũng phải theo quy định này, bé chơi xong phải tự dọn. Chứ không phải hôm nay mẹ thương thì mẹ dọn giùm, như vậy thì bé sẽ dần không theo kỉ luật nữa !

Kỉ luật trẻ bằng sự uy nghiêm chứ không phải bởi cơn giận

Giữ sự uy nghiêm với con trẻ, tránh việc nói suông vì điều này khiến trẻ “nhờn”. Chẳng hạn, nếu bạn nhắc con đi ngủ sớm nhưng đến giờ con vẫn không lên giường và bạn không có hành động gì thì những lần nhắc nhở tiếp theo sẽ chẳng mấy giá trị. Tuy nhiên đừng sử dụng cơn giận hay hành động la hét mà hãy áp dụng những biện pháp ” thưởng phạt” hay “hệ quả” cho hành động của bé.

Tức là bé làm việc tốt thì dùng lời khen để động viên giúp khuyến khích các hành vi tốt trong tương lai. Còn nếu bé không làm theo quy định thì sẽ có một số hệ quả xảy ra cho hành động này. Ví dụ nếu không ngủ sớm thì ngày mai sẽ dậy trễ thì không có kịp thời gian để ăn sáng món ăn bé yêu thích !

Theo dõi Facebook Mira Chan’s Kitchen để cập nhật thêm nhiều bài viết của Mira về văn hoá Nhật Bản và Nuôi con kiểu Nhật nhé !

 

Tác giả: Mira Chan

Có thể bạn quan tâm

Bài viết liên quan