3 bước giúp giải quyết khủng hoảng tuổi lên hai, lên ba của bé

Trẻ khủng hoảng tuổi lên hai, lên ba là vấn đề khiến nhiều bậc cha mẹ đau đầu để tìm ra cách cử xử đúng mực giúp trẻ vượt qua giai đoạn khủng hoảng an toàn mà không làm tổn hại đến tinh thần của trẻ

Ở Nhật thời kỳ khủng hoảng tuổi lên 2, lên 3 của trẻ được gọi là イヤイヤ期 Iyaiyaki. Khi ở vào thời kỳ này, trẻ bỗng trở nên ngang bướng, thích làm theo ý mình, hay đòi hỏi, mè nheo, khóc lóc, ăn vạ, làm ngược ý người lớn, thậm chí là ném đồ đạc, nói tục, có khi còn đánh lại người lớn…Và biện pháp đối phó phổ biến của các bậc cha mẹ ở giai đoạn này đó là la mắng, quát tháo, đánh phạt trẻ. Tuy nhiên cách này có thể khiến bé dừng nghịch ngợm, bướng bỉnh ngay lập tức, nhưng lại gây những ảnh hưởng về tâm lý một cách lâu dài.

Một nghiên cứu được tiến hành tại Washington University do giáo sư Joan Luby thực hiện đã cho thấy trong những giai đoạn “khủng hoảng” này, nếu bé nhận được sự chăm sóc dạy dỗ tích cực từ cha mẹ thay vì bị quát mắng thì sẽ có thể dẫn tới sự tăng kích thước của một số vùng nhất định trong não bộ.

Nếu bạn vẫn thường la mắng bé, hãy dừng lại và thử các cách dưới đây nhé 🙂

Tại sao trẻ lại có biểu hiện khủng hoảng tuổi lên hai, lên ba?

Iyaiyaki là thời kỳ mà trẻ đang học cách kiểm soát cảm xúc của mình. Nó chỉ xảy ra trong vài tháng, cường độ và mức độ ảnh hưởng là khác nhau ở mỗi trẻ. Đây là một hiện tượng tự nhiên và bất kì đứa trẻ nào cũng phải trải qua.

Khi trẻ lên 2, lên 3, sự phát triển về thể chất mà nhất là khả năng di chuyển ngày càng hoàn thiện. Do đó trẻ muốn khám phá thế giới bằng chính cặp mắt và đôi chân của mình. Trẻ say mê khám phá thế giới, thậm chí muốn chinh phục cả những thứ nằm ngoài khả năng vốn có của mình. Trong khi nhu cầu khám phá của trẻ tăng cao thì cha mẹ vẫn chưa chuẩn bị sẵn sàng tâm lý “buông tay” trẻ. Vì vậy, nhiều cha mẹ thường có xu hướng cấm đoán, kiểm soát trẻ một cách chặt chẽ. Chính việc không tìm được tiếng nói chung giữa người lớn và trẻ đã dẫn đến những phản ứng gay gắt từ trẻ như bướng bỉnh, không nghe lời, muốn làm trái lời bố mẹ,…

Xét về phương diện khoa học nhận thức thì trẻ em trong giai đoạn này rất khó để kiểm soát cảm xúc của mình bởi vì phần não bộ chuyên cấu tạo, hình thành những ý tưởng và ngôn ngữ, điều hòa những tình cảm yêu ghét giận hờn…của trẻ chưa phát triển. Do đó thời kỳ khủng hoảng của trẻ là khoảng thời gian mà trẻ tìm hiểu cách kiểm soát cảm xúc.

Một số biểu hiện của thời kỳ khủng hoảng ở trẻ

Nhìn chung, ở giai đoạn khủng hoảng tuổi lên 2, lên 3 này, mọi đứa trẻ thường trông khá buồn bã, hay có những hành vi chống đối, ương ngạnh, bướng bỉnh, ăn vạ,…

• Phản ứng tiêu cực: Bé nói “không” với mọi thứ ba mẹ yêu cầu (không ăn, không uống, không ngủ, không cất đồ chơi, không tắt tivi…).
• Bướng bỉnh: Bé thích làm theo ý mình dù bé biết điều đó là không đúng, ba mẹ không thích, bản thân bé cũng không thích nhưng nhất quyết làm cho bằng được, chỉ vì tính hiếu thắng (mặc quần áo dài khi trời nóng hoặc mặc quần áo ngắn khi ngủ phòng máy lạnh, không mang nón khi ra đường…)
• Muốn tự mình làm việc: Trẻ thể hiện xu hướng muốn thoát khỏi sự kèm cặp của người lớn và tự mình làm một số việc, thậm chí cả những việc vượt ngoài khả năng của mình. Đây là biểu hiện cho thấy trẻ đang khẳng định mình là một cá thể độc lập
• Nổi loạn, chống đối: Bé luôn muốn làm trái lại lời ba mẹ hoặc thích làm những điều bị ngăn cấm. Khi không đạt được điều mong muốn, bé phản kháng bằng cách khóc lóc, gào thét,… để đạt được mục đích.
• Chuyên quyền: bắt bố mẹ phải làm những thứ mà bé yêu cầu
• Vô lễ với người lớn: Một số bé có biểu hiện đánh, nhéo hoặc nói vô lễ với người lớn.
• Hiếu thắng và ích kỷ: không chia sẻ với ai đồ chơi, muốn mọi thứ thuộc về mình. Chúng ta thường thấy trẻ hay sử dụng từ “của con”, “cho con hết”…

3 bước giúp giải quyết khủng hoảng ở trẻ mà mẹ nên thử

Bước 1: Đưa trẻ đến một nơi khác để trẻ bình tĩnh lại

Trẻ em có thể thay đổi cảm xúc của mình đơn giản bằng cách thay đổi không gian, chẳng hạn như đi ra ngoài khi trẻ khóc trong các cửa hàng và trong xe hay di chuyển đến một căn phòng yên tĩnh nếu đang ở trong nhà.

Bước 2: Ôm và âu yếm con

Những cơn hờn khóc của trẻ đôi khi có thể là dấu hiệu cho thấy đứa trẻ chưa được chú ý, yêu thương như nó mong muốn. Nhiều cha mẹ sai lầm khi cố tình lờ đi cơn cáu giận của trẻ, kết cục là trẻ trở nên mất kiểm soát hơn.

Mẹ có thể nói “con hư quá” khi khóc nhè nhưng đi kèm với đó là hành động ôm chặt con vào lòng. Khi đó trẻ có thể cảm thấy nhẹ nhõm hơn khi cảm nhận được sự ấm áp từ cơ thể người mẹ và nhận ra rằng “Mẹ đã hiểu được cảm xúc của mình”.

Bước 3: Nói cho trẻ biết những điều thú vị đang chờ đợi

Thường các bé chỉ nhìn thấy những thứ trước mắt, do đó mẹ hãy nói cho bé những điều thú vị đang chờ đợi bé kiểu như “Con có muốn ăn snack khi về nhà không?”…Với cách này bạn có thể hướng sự tập trung chú ý của bé vào những điều thú vị đang chờ đợi bé mà quên mất việc đang quấy khóc hay ăn vạ…Sau khi trải qua kinh nghiệm này trẻ có thể học được rằng ” Nếu bạn đang cảm thấy thất vọng, bạn có thể thay đổi sự chú ý đến những cái khác”.

Không có một “công thức chung” nào trong việc giải quyết khủng hoảng của bé, các phương pháp áp dụng rất phong phú và tùy thuộc vào từng hoàn cảnh. Tuy nhiên về cơ bản, bạn sẽ không có lựa chọn nào khác ngoài việc chờ đợi cảm xúc của trẻ được ổn định.

Những bước nêu trên đây không phải là nuông chiều mà là sự hỗ trợ cần thiết cho trẻ học cách thay đổi cảm xúc.