Vì sao người Nhật hay… ngủ gật ?

Vì sao người Nhật hay …ngủ gật ? Khi đọc được một bài báo viết về đề tài này thì Mira cứ tủm tỉm cười vì nghĩ về anh chồng nhà mình. Dạo này anh phải làm việc tăng ca thường xuyên nên lúc nào ngồi đâu rảnh tí là tranh thủ gật gà để ngủ.  Nhưng không chỉ chồng  Mira mà bạn có thể bắt gặp cảnh người Nhật ngủ gà ngủ gật ở bất kì nơi đâu, trong quán cà phê, trên băng ghế trong công viên, và đặc biệt nhiều nhất là trên tàu điện.

Khi đi tàu điện ở Nhật, nhất là trong giờ cao điểm, chắc chắn bạn sẽ thấy nhiều người Nhật ngủ gật, từ dân công sở, đến học sinh và cả nữ sinh văn phòng. Đặc biệt khả năng ngủ gật mọi lúc mọi nơi của người Nhật rất nổi tiếng trên thế giới, họ có một từ riêng để chỉ thói quen này. Đó là từ  Inemuri 居眠り.

Từ này dịch sát nghĩa tiếng Nhật là “có mặt trong khi ngủ” , còn dịch ra tiếng Anh là Sleeping on duty, còn tiếng Việt thì mình gọi đơn gỉan là Ngủ gật thôi ! Theo nghĩa của từ trong tiếng Việt và cả tiếng Anh đều mang hàm ý tiêu cực, ý chỉ người xao lãng trong công việc, không tập trung nên ngủ gà ngủ gật. Vậy mà ngược lại ở Nhật văn hoá ngủ gật Inemuri lại được xem là hành động không có gì phải xấu hổ hay ngượng ngùng cả. Ngược lại đây còn là sự chứng tỏ về tận tuỵ, siêng năng của bản thân nữa đó nha !

Mira có viết nhầm gì không? Không nhầm đâu, mời các bạn đọc tiếp sẽ hiểu rõ …

Vì sao ngủ gật được xem là siêng năng ở Nhật ?

Nguồn Ảnh: The New York Times

Ngủ gật cơ bản là một hành động bản năng của con người,  nhưng đối với xứ anh đào thì ngủ gật được nâng tầm lên là một nền văn hoá. Văn hoá ngủ gật của người Nhật được phổ biến trên khắp thế giới, và còn trở thành sự khám phá thú vị của những du khách đến đất nước mặt trời mọc. Nhiều người nước ngoài du lịch đến Nhật thường quay lại cảnh người Nhật ngủ gật nơi công cộng như một kỉ niệm đáng nhớ trong chuyến đi ! Không chỉ vậy, sau đó nhiều người còn Ồ lên ngạc nhiên khi biết rằng hành động ngủ gật ở Nhật là hình ảnh mang tính tích cực, thể hiện sự siêng năng chứ không phải mang ý nghĩa lười biếng như ở phần lớn các quốc gia khác !

Vì sao, vì sao lại khác vậy ?

Người Nhật vẫn luôn tự hào là công dân của một quốc gia chăm chỉ tới mức không bao giờ ngủ ! Chồng Mira kể rằng nhiều đồng nghiệp của anh rất tự hào vì không bao giờ nghỉ phép, hay có thời gian đi du lịch với gia đình. Nhiều người mỗi ngày chỉ ngủ vài tiếng, thời gian còn lại để tăng ca làm việc đến thâu đêm.

Như vậy làm việc cả ngày lẫn đêm với cường độ cao dẫn đến thiếu ngủ, nên nhiều người Nhật lúc nào nhìn mắt cũng lờ mờ. Vì thế khi có cơ hội thì họ tranh thủ chợp mắt một tí, như trong văn phòng hay trên tàu điện. Và đây chính là dấu hiệu của một nhân viên mẫn cán, do làm việc tăng ca nhiều nên không có thời gian ngủ đủ giấc !

Trong khi Người Nhật không có thói quen ngủ trưa vì xem ngủ trưa là lười biếng, nhưng những vị sếp Nhật lại có thể khuyến khích cấp dưới duy trì thói quen ngủ Inemuri chợp mắt trong giờ nghỉ trưa hay thậm chí trong văn phòng làm việc !

• Xem thêm : Vì sao người Nhật không ngủ trưa ?

Nguồn Ảnh: Culture Trip

Inemuri không thể hiện rằng người Nhật lười biếng. Ngược lại, thói quen này giúp họ vẫn bảo đảm năng suất công việc hiệu quả trong tình trạng ngủ không đủ giấc. Vì mặc dầu không có một giấc ngủ dài ngon, nhưng họ sẽ có những quãng ngủ ngắn,  tạm lánh xa khỏi những nhiệm vụ còn dang dở để cơ thể được nghỉ ngơi.

Do vậy , ý nghĩa của từ Inemuri trong tiếng Nhật chính xác không thể gọi là Ngủ, mà cũng không thể gọi là Ngủ gật. Mà chỉ có thể gọi đó là Anh ấy đang Inemuri tí đấy, tức là anh ấy đang trông đang nhắm mắt thế thôi nhưng không phải là ngủ, mà chỉ là tạm xa lánh ở phút hiện diện một tí thôi ! Khó hiểu quá hen !

Nguồn Ảnh: Internet

Nếu hành động ngủ gật ngoài công cộng của bạn không choáng hết lối đi hay gây ảnh hưởng tới người xung quanh thì bạn hoàn toàn có thể chợp mắt nơi công cộng. Thậm chí ngủ như tư thế trên cũng hoàn toàn chấp nhận được !

Nhiều trường hợp, ngủ gật Inemuri là do say mèm, hiện tượng nhậu xỉn rồi ngủ dật dờ khắp nơi hiện diện nhiều vào ngày cuối tuần tại những phố ăn chơi về đêm như Shinjuku và Shibuya (Tokyo).  Ngoài ra người Nhật có thể ngủ tại chốn công cộng một cách thoải mái do an ninh an toàn, không phải lo về bị trộm cắp hay tấn công.  Nhiều người nước ngoài nhận xét rằng tại đất nước này, người dân có thể để túi hay tư trang quên trên ghế mà không ai động tới. Do vậy họ cảm thấy an toàn khi chợp mắt ở nơi công cộng, bởi vì nếu ở nước khác như Châu Âu thì chỉ cần lơ mơ ngủ một tí là có thể chiếc túi của mình không cánh mà bay ngay !

Nguồn Ảnh: Internet

Hành động ngủ gật còn thể hiện một khía cạnh khác trong văn hoá Nhật Bản. Đó là cách xử lý tình huống khó xử trong giao tiếp bằng cách lảng trách, và trong nhiều trường hợp thì không có cách nào tốt hơn là giả bộ ngủ ! Người Nhật gọi hành động này là Tanuki neiri 狸寝入り, phỏng theo hành động giả chết của con chồn Tanuki. Khi nghe tiếng súng nổ, con chồn Tanuki sẽ giả chết để không bị bắn tiếp,  nhưng nó đột ngột tỉnh dậy và bỏ chạy khi thợ săn tới gần.

Nếu muốn ngủ trên tàu điện ở Nhật nên lưu ý những điều sau:

Nguồn Ảnh: Culture Trip

• Không ngủ choáng chỗ, không dựa vào vai người kế bên hay làm phiền người khác. Như ngủ như hình minh hoạ của anh trên thì đúng là choáng chỗ trên tàu điện quá !
• Không ngáy, ngủ bằng cách gục đầu xuống, dùng cặp hoặc túi xách làm gối. Nhớ là ngồi sao cho gọn trong đúng phạm vi ghế của mình
• Đặt chuông báo thức và đeo tai nghe nếu đang trên tàu điện. Nếu không bạn có thể ngủ quên và lỡ chuyến tàu. Nếu không đặt báo thức, bạn có thể mở bản đồ chỉ đường và đánh dấu điểm cần đến. Khi tới gần ga xuống, ứng dụng sẽ rung lên báo hiệu bạn đã tới nơi.