Cuộc chiến bảo vệ tương lai của các nàng Geisha ở xã hội Nhật Bản hiện đại (Phần 1)

geisha nhật bản

Khuôn mặt trắng đặc trưng, đôi môi đỏ và kiểu tóc trau chuốt là hình ảnh mà mọi người thường thấy ở các geisha tại Nhật Bản. Là một nét văn hóa độc đáo của Nhật Bản, tuy nhiên ngày nay các nàng Geisha còn lại đang “vật lộn” với cuộc chiến bảo vệ tương lại của họ ở xã hội hiện tại.

Vào một buổi tối lạnh lẽo vào đầu tháng 11, geisha Kikuno và hai người học nghề của cô (maiko) tổ chức một sự kiện để mang đến cho khách cơ hội trải nghiệm bữa tiệc tối với các nữ nghệ sĩ truyền thống.

Bầu không khí tại Sushi Isshin, một nhà hàng ở quận Yushima của Tokyo, náo nhiệt bởi những cuộc trò chuyện của khách. Các nghệ sĩ, những người đến từ Nara, mời các vị khách nhâm nhi rượu sake và thưởng thức bữa tối sushi đầy đủ do chủ nhân Hirosada Okamoto chiêu đãi.

Tuy nhiên, một sự yên lặng xuất hiện khi ba nữ tiếp viên bắt đầu buổi biểu diễn của họ, cùng với Kikuno nhảy múa duyên dáng trên nền nhạc phát ra từ shamisen.

Các vị khách hoan nghênh nhiệt tình khi màn biểu diễn kết thúc, và các nữ tiếp viên chuyển sự chú ý của họ sang trò chơi. Các trò chơi không gây quá nhiều khó khăn, nhưng chúng thường đi kèm với một bài hát và người thua cuộc sẽ được yêu cầu phải uống một ly rượu sake.

Những buổi tối như vậy là một phần trong dự án Kagai Restoration Project của cô ở Ganrinin, mà cô đã khởi xướng vào năm 2012 để hồi sinh văn hóa geisha ở quận Ganrinin của Nara, nơi cô là geisha duy nhất hoạt động trong 15 năm qua.

Câu chuyện “hé lộ” một phần về cuộc đời của Geisha

Kikuno đã tham gia vào văn hóa geisha trong khoảng 30 năm. Cô mô tả mình năm xưa có một chút của một tomboy với mái tóc ngắn ở trường, và ban đầu cô đã có ít quan tâm đến việc trở thành một geisha. Khi Kikuno vừa tốt nghiệp trường trung học cơ sở thì cô được hướng đạo để trở thành một người học việc thông qua dì của cô, người đang điều hành một quán trà cho geisha vào thời điểm đó.

Việc đào tạo của Kikuno bắt đầu ở tuổi 15, khi cô được học cách ngồi, cách gấp và mặc kimono. Cô được hướng dẫn để tránh dành thời gian với gia đình và bạn bè của mình cũng như tránh tiếp xúc với các loại nhạc hiện đại như nhạc pop, bởi vì nó sẽ ảnh hưởng đến cách mà cô có thể cảm nhận những nốt nhạc trên shamisen (một loại nhạc cụ ba dây của Nhật).

“Tôi đã hoàn toàn bị cô lập khỏi thế giới,” Kikuno nói, “nhưng tôi chỉ mới 15 tuổi vào thời điểm đó và chấp nhận nó.”

Một ngày của cô “bận rộn” với những bài học âm nhạc nagauta và Kouta  cũng như các lớp học trà đạo, cắm hoa, thư pháp và khiêu vũ Nhật Bản.

Vào buổi tối, cô được hướng dẫn ngồi ở góc phòng tatami trong bộ kimono và ngắm các geisha trong phòng trà. Cô học được cách thay đổi gạt tàn thuốc, rót rượu sake và cách trò chuyện với khách.

“Lúc đầu, tôi chỉ ngồi và xem, nhưng nó thật thú vị,” Kikuno nói. “Những người đàn ông đã đến với vẻ căng thẳng trên khuôn mặt của họ nhưng sớm thoải mái và dễ chịu hơn sau khi uống rượu và trò chuyện với geisha.”

Kikuno xuất hiện lần đầu với vai trò là một maiko ở tuổi 18 và cuộc sống của cô ngay lập tức trở nên “bận rộn” hơn. Cô trang điểm, mặc kimono và tham dự các buổi học khiêu vũ vào buổi sáng. Tiếp đến là tham gia một bữa tiệc trưa, rồi cô sẽ đến với một bài học nagauta và sau đó tham dự một bữa tiệc tối. Sau 8 giờ tối, Kikuno sẽ trở về phòng trà của mình và tham dự với khách đến tận nửa đêm.

Kikuno nhớ lại với tần suất công việc như vậy, cô đã bị kiệt sức đến mức cứ mỗi sáu tháng một lần là người cô ngã quỵ vì các bệnh như chứng thoát vị và tổn thương gan.

Cô trở thành geisha ở tuổi 23. Và năm tháng trôi qua, những geisha khác trong nhóm của cô đã nghỉ hưu hoặc bỏ cuộc, và cuối cùng chỉ còn cô là geisha duy nhất ở Nara.

“Tôi nhận thấy một sự sụt giảm mạnh mẽ của các geisha khoảng 17 năm trước nhưng không ai làm bất cứ điều gì để duy trì,” Kikuno nói. “Một số người nói rằng có thể là geisha mãi mãi, nhưng mọi người cũng sẽ phải già đi và vẻ ngoài của họ trở nên xấu đi. Đồng nghĩa với việc sức hấp dẫn và lôi cuốn khách của họ cũng dần mất đi. ”

kukino geisha

Kikuno (đứng giữa), người học nghề maiko của cô và ba geisha khác chụp ảnh cùng với các thành viên của dàn nhạc Hanaakari ở New York.

Số lượng Geisha đang ngày một giảm đi

Văn hóa Geisha có từ thời Edo (1603-1868). Một số nơi tại Nhật được xem là cái nôi của Geisha là  Gion Kobu và Kamishichiken thuộc Kyoto, và Asakusa, Kagurazaka, Shinbashi thuộc Tokyo.

Vào thời kỳ hoàng kim, người ta ước tính rằng khoảng 40.000 đến 80.000 geisha hoạt động trên toàn quốc. Còn hiện nay, theo số liệu thống kê thì có khoảng 600 geisha hiện đang hoạt động ở khoảng 40 quận trên toàn quốc.

Những nơi từng được xem là “quê hương” của Geisha 20 năm trước đã biến mất và những khu vực Geisha còn sót lại ngày nay đang mất dần “sức sống”. Nguyên nhân chính là do các nhà hàng truyền thống (nơi biểu diễn chính của các geisha) bị đóng cửa ngày càng nhiều và tuổi tác của các geisha cũng là một vấn đề đáng quan ngại.

Nổi tiếng với những cánh đồng lúa dồi dào và thương mại phát triển mạnh, Niigata từng là trung tâm giao thương đường biển sầm uất của Nhật. Có rất nhiều thương gia đến với Niigata, kéo theo đó là các nhà hàng truyền thống  và geisha phát triển mạnh mẽ từ thời Minh Trị (1868-1912) đến đầu thời kỳ Showa. Các nhà nghiên cứu tin rằng có khoảng 400 geisha ở quận Furumachi của Niigata vào thời gian này, nhưng con số đó đã giảm xuống chỉ còn khoảng 40 vào giữa những năm 1980. Đã không có một người nào học nghề Geisha tại đây trong khoảng 20 năm trở lại đây. Điều đó đồng nghĩa với việc người cuối cùng trẻ nhất gia nhập hàng ngũ Geisha tại Niigata đã cách đây 30 năm. Giống như nhiều quận geisha khác, các nhà hàng truyền thống Nhật Bản tại Niigata đã bắt đầu đóng cửa và ngày càng có ít khách hàng quan tâm tới Geisha.

Các geisha tự “cứu” mình

Kikuno đang bắt đầu những chiến lược mới trong Kagai Restoration Project của mình. Cô sử dụng Internet để liên lạc với những geisha khác, những người cũng đang gặp khó khăn trong việc chiêu mộ và đào tạo thế hệ geisha mới. Theo truyền thống, các geisha không hợp tác với những nhóm hoạt động bên ngoài khu vực địa lý của họ. Thế nhưng, Kikuno hiểu rằng đã đến lúc tiến hành một cách tiếp cận mới.

Kikuno cũng có một lý do cá nhân hơn để khởi động dự án Kagai Restoration Project đó là: Cô ấy không muốn chết trong cô đơn. Cô đã chứng kiến vài geisha không có người học nghề đã già đi mà không có ai chăm sóc họ.

Cô đã rơi nước mắt khi nhớ lại hoàn cảnh về giáo viên shamisen của cô trong 15 năm, người đã qua đời “trong vòng tay” chỉ một vài học sinh của cô.

Kikuno nói. “Geisha già đã chết vì cô đơn, và tôi nghĩ điều đó có thể xảy ra với tôi vào một ngày nào đó. Đó là lý do tại sao tôi muốn kết nối với các geisha khác. ”

Vào tháng 2 năm 2016, cô đã tổ chức sự kiện Naramachi Hanaakari và mời geisha từ 8 quận đến biểu diễn những điệu múa của địa phương họ. Sự kiện này cũng bao gồm một hội nghị chuyên đề thảo luận về lịch sử phong phú của văn hóa geisha với sự tham gia của các chuyên gia.

Vào tháng 10 năm 2017, cô cùng với một trong những maiko của cô và ba geisha khác từ quận Kochi và Ehime đã tham gia một chuyến đi đến New York để tổ chức sự kiện Hanaakari đầu tiên ở nước ngoài.

Kikuno nhấn mạnh tầm quan trọng của việc không chỉ bảo tồn các mặt tốt của văn hóa geisha truyền thống mà còn cần phải phát triển, mở rộng phạm vi và thử nhiều thứ khác nhau.

Với sự quyết tâm và sáng tạo của Kikuno mà hiện nay tại Nara đã có 3 maiko và một thực tập sinh. Hơn nữa, một trong những maiko của cô, tên là Kikukame, đã trở thành geisha vào tháng 1 năm 2018. Cuối cùng Kikuno đã có một “đồng nghiệp” ở Nara để có thể làm việc cùng nhau.

Kikuno nói: “Giống như nhiều nghệ thuật và nghề nghiệp truyền thống khác, thế giới geisha cần ai đó để truyền lại cho thế hệ tiếp theo”. “Là một người đã chọn là một phần của thế giới này, tôi tin rằng đó là số phận của tôi cũng như nhiệm vụ của tôi để làm như vậy.”

Mời bạn đón xem tiếp phần 2: Sự vào cuộc của chính quyền và xã hội

(Theo Japan Times)

Cuộc chiến bảo vệ tương lai của các nàng Geisha ở xã hội Nhật Bản hiện đại (Phần 1)
4.8 (96.67%) 6 votes

Tham gia bình luận

Có thể bạn quan tâm

Bài viết liên quan

cuc-chin-bo-v-tng-lai-ca-cc-nng-geisha-x-hi-nht-bn-hin-i-phn-1-mira-chan-039-s-kitchen